"Parzitka" czyli szczypiorek dobry dla zdrowia

W słowniku gwary Śląska Cieszyńskiego znajdziemy wyraz "parzitka"- nazwę tą przybliżył mi tata, który czasem posługuje się gwarą.  Mówi ona sama za siebie- opisuje coś co "parzy", powszechnie znana nazwa to szczypiorek- i w sumie też dzięki temu wiadomo, że owe zielone warzywo szczypie.

 A dlaczego szczypiorek szczypie?
A dlatego, że bogaty jest w związki siarkowe zawarte w olejku lotnym. Siarczki są cennymi związkami czynnymi. Co warto o nich wiedzieć? Działają w różnych dziedzinach naszego zdrowia- utrudniają zaleganie w tętnicach cholesterolu, przyczyniają się do rozpuszczania skrzepów krwi, hamują powstawanie raka a także rozwój mikrobów, działa też przeciwbakteryjnie.

Z jedzenia szczypiorku płyną jeszcze inne korzyści. Ta "zielenina" bogata jest w związki mineralne takie jak: wapń, magnez, żelazo, potas i fosfor oraz witaminy: C, PP, witaminy z grupy B (głównie B1 i B2) oraz karoten. Szczypiorkowi przypisuje się także takie właściwości lecznicze jak obniżanie ciśnienia kwi, pobudzanie trawienia oraz działanie moczopędne.

Listki szczypiorku dodatkowo zawierają dość dużo białka. Warto (nie tylko wiosną) dodawać go do kanapek, sosów, zup,sałatek, past- wszędzie tam, gdzie tylko pasuje- jest nie tylko zdrowy ale jego wygląd z pewnością wpływa na poprawę apetytu. Szczęśliwi posiadacze ogródka zapewne ucieszą się pięknie kwitnącym szczypiorkiem i docenią walory zdrowotne tego zielonego warzywa.

Czar cynamonu- zdrowa przyprawa

Niezwykły proszek o wspaniałym smaku i zdrowotnych właściwościach uzyskuje się z wysuszonej kory cynamonowca, najbardziej cenionym ( i najdroższym) gatunkiem jest cejloński.
 Ta przyprawa jest bardzo popularna ale mało kto wie, że cynamon może posłużyć także zdrowiu.

Kora cynamonowca zawiera olejek eteryczny ( a ten głównie aldehyd cynamonowy), witaminy (A, C niewiele tiaminy i niacyny), flawonoidy, z minerałów przede wszystkim wapń, potas, magnez, żelazo i fosfor. Jest przeciwutleniaczem.

W kuchni najchętniej cynamon łączymy ze słodkimi wypiekami, kompotami, owocami ale także dodajemy do sosów, mięs, mieszanek przyprawowych. Ja odrobiną cynamonu podkreślam smak zupy pomidorowej.
W medycynie cynamon ma zastosowanie w leczeniu wielu schorzeń. Pomaga obniżyć poziom cukru (wpływa na aktywność insuliny), poprawia apetyt, korzystnie działają na żołądek, działają przeciwbiegunkowo.

Przypisuje się mu działanie przeciwzakrzepowe oraz przeciwskurczowe. W badaniach wykazuje właściwości antybakteryjne a także obniżające poziom cholesterolu. Działa rozgrzewająco- dlatego chętnie stosowany jest w czasie okresu jesienno-zimowego.
Jeśli planujemy spożywać większe ilości cynamonu, dobrze jest zasięgnąć opinii lekarza, zwłaszcza jeśli zażywamy leki na cukrzycę lub rozrzedzające krew. Przyprawa ta, nie jest polecana kobietom ciężarnym i karmiącym.

Cynamon można kupić : TUTAJ

Zadziwiająca kurkuma - kilka powodów dla których warto stosować kurkumę

Ten intensywnie żółty proszek- przyprawa, pochodzi z korzenia (kłączy) ostryżu. Kolor ten już dawno wykorzystywany był jako barwnik, także w kuchni- do barwienia sosów, makaronów itp. a także jako składnik mieszanek przyprawowych (głównie curry). Składnikiem czynnym jest tu kurkumina i jej pochodne.

Właściwości które się przypisuje tej przyprawie jak dla mnie są zdumiewające. W piśmiennictwie znaleźć można takie informacje na temat kurkumy:

-przeciwdziała zlepianiu się płytek krwi (działanie przeciwzakrzepowe)
-zapobiega rozwojowi raka
-działa przeciwreumatycznie(blokuje czynniki zapalne)
-wykazuje działanie wpływające na wzrost insuliny
-działa przeciwbiegunkowo
-obniża zbyt wysoki cholesterol
-przyspiesza gojenie się ran
-działa osłaniająco na wątrobę (chroni przed toksynami)
-chroni żołądek przed działaniem kwasów
-działa bakteriobójczo, wirusobójczo i przeciwgrzybicznie
-działa żółciopędnie i rozkurczowo
-wspomaga detoksykację
-działa przeciwutleniająco

Nad wieloma właściwościami tej przyprawy trwają jeszcze badania, jak dotąd nie wykazano skutków ubocznych jej stosowania. Nadzieją są badania nad stosowaniem kurkumy w leczeniu choroby Alzheimera.
Ja dodaje kurkumę do gotowania ryżu, przyprawiam nią mięso, zawsze daję do duszonej cebuli, bardzo często do zup (rosół z szczyptą kurkumy jest pyszny!).

Kurkumę można kupić : TUTAJ

Kiszona kapusta- dlaczego jest tak zdrowa?

Od stuleci siekano i w ten sposób konserwowano kapustę. Powstały w ten sposób produkt, zawiera sporo dobrych składników. Skąd bierze się ta kwaśność? ano bakterie kwasu mlekowego rozkładają zawarte w kapuście cukry na kwasy- mlekowy i octowy.

O tym, że bakterie kwasu mlekowego są pożyteczne wiemy od dawna, a kiszona kapusta zawiera dodatkowo także te dobrodziejstwa, które są w kapuście świeżej- flawonoidy i kwasy fenolowe a także glukozynolaty i siarczki. Wspomnieć należy także o dużych ilościach witaminy C.

Bakterie kwasu mlekowego wpływają korzystnie na nasz żołądek- choć same są bakteriami- to wpływają hamująco na zarazki chorobotwórcze, więc działają antybakteryjnie. To nie wszystko, stymulują układ odpornościowy i dodatkowo są bronią w walce z rakiem- gdyż utrudniają przemianę enzymatyczną pewnych dobrych substancji w rakotwórcze (w jelitach) i nie tylko.

Najzdrowsza jest surowa kapusta kiszona. Gotowana, a tym bardziej długo moczona, traci sporo substancji bioaktywnych. Puszkowana kapusta kiszona jest sterylizowana, proces ten skutecznie likwiduje dobroczynne bakterie, więc dla celów zdrowotnych nie ma sensu jej kupować. Kapusta kupowana w woreczkach, nazywana czasem kiszoną kapustą "babuni", "wiejską" itp. zawiera najczęściej konserwant benzoesan sodu- zwróćmy na to uwagę i nie dajmy się nabrać!.

Jak działają otręby?

Kto by pomyślał jaka moc drzemie w tych drobinkach! Otręby otrzymujemy przy mieleniu zbóż, kiedyś traktowane były jako odpad młynarski, ale na szczęście już jakiś czas temu doceniono ich prozdrowotne właściwości. Są one prawdziwym lekarstwem przy wielu dolegliwościach, choćby takich jak: otyłość, cukrzyca, kamica żółciowa, choroby nowotworowe, zaparcia a nawet żylaki.

Jak działają otręby?
- błonnik w nich zawarty działa jak miotełka- wspomaga usuwanie zbędnych produktów przemiany materii, normalizuje stolec i pracę jelit, zapobiegając przy tym rakowi
- wpływają na rozwój korzystnej flory bakteryjnej która pomaga powstawać niektórym witaminom oraz utrudnia rozwój raka przewodu pokarmowego
- obniżają poziom "złego" cholesterolu, ratując przy tym serce i naczynia krwionośne

co zawierają?
- cała paleta witamin - witaminy z grupy B( głównie tiamina) A, E
- składniki mineralne na czele z antyrakowym selenem oraz fosfor, wapń, potas, magnez, cynk
-rozpuszczalne włókna (beta-glukan)
-włókna trudno rozpuszczalne które obniżają poziom estrogenów chroniąc przed rakiem np. sutka

Najzdrowsze są otręby pszenne, choć można sięgać też po inne. Najlepszym sposobem na spożywanie otrąb jest ich uprzednie uprażenie na patelni. Mamy wówczas pewność, że będą czyste mikrobiologicznie ( wolne od bakterii, grzybów), co więcej pięknie pachną i o wiele lepiej smakują. Następnie można je zmielić, np. w młynku do kawy, choć to nie jest konieczne.

Otręby można dodawać do wypieków, ciast, sosów, placków ziemniaczanych, naleśników, jogurtów (naturalnych niesłodzonych!), sałatek, surówek itp. Można wymieszać je z masłem i takim zdrowym specyfikiem smarować kanapki ( ja daje jeszcze mielone pestki z dyni i słonecznika). Oczywiście nie dajemy ich w wielkich ilościach, działanie prozdrowotne można osiągnąć zjadając 2-3 łyżeczki otrąb dziennie.
Osoby które chcą za pomocą otrąb leczyć zaparcia, powinny pamiętać o 2 zasadach- robić to stopniowo i bardzo dużo pić.