Mandarynkowo :)

 Jak to zwykle bywa w tych miesiącach, w sklepach zrobiło się pomarańczowo i mandarynkowo :) Owoce ukochane przez mojego synka, do tego stopnia, że niegdyś z nadmiaru dostał nadwrażliwości na cytrusy, co objawiło się czasową alergią. Teraz na szczęście możemy bez obaw pałaszować te smaczne owoce.
Oczywiście cytrusy, nie są owocami które naturalnie rosną w naszym klimacie, z tego powodu nie powinny zdominować naszej "owocowej" diety, jednak z umiarem i rozsądkiem, można urozmaicić i wzbogacić smakowo nasze zimowe menu.

Owoce mandarynki obfitują w wiele składników odżywczych. Zawierają potas, wapń, fosfor, magnez i żelazo. Z witamin znajdziemy tu prowitaminę A, wit. E, sporo tiaminy (wit. B1), wit. B2, B3, oraz witaminę C a także kwasy organiczne.

W białych warstwach owoców cytrusowych znajdują się flawonoidy, zwalczają one mikroby, mogą też hamować rozwój komórek rakowych. W olejku eterycznym znajduje się limonen- jest to kolejny antyrakowy składnik cytrusów- dowiedziono, że przerywa on rozwój komórek rakowych. Z pryskanych owoców jednak nie uda nam się "wydobyć" mocy limonenu, choć składnik ten jest zawarty w olejku eterycznym, jednak wspomniane pryskanie (chemia!) skutecznie dyskwalifikuje użycie tej substancji czynnej.  Co najwyżej możemy rozkoszować się słodko-kwaśnym zapachem.

Ponadto karoten -likopen- stymuluje naszą odporność, wraz z witaminą C.
Na koniec mała ciekawostka- mocna pomarańczowość owoców niekoniecznie świadczy o tym, że owoce są dojrzałe! Gdybyśmy znaleźli się w tropikach, ze zdumieniem moglibyśmy stwierdzić, że zielonkawe owoce są słodkie. Owa pomarańczowość może wynikać z reakcji owoców na niskie temperatury.
 Oczywiście czasem jest to związane z odmianą mandarynki. Do najpopularniejszej należą klementynki, dość popularne są także mieszance z grejpfrutem- tangelo- niestety w naszym kraju są mało dostępne.

Cytrus XXL czyli pomelo

 Owoc pomelo może zadziwić swoją wielkością (nawet ponad 2 kg) i smakiem. Urzekł mnie tak mocno, że z niecierpliwością wypatruję pomelo na sklepowych półkach.

 Z wyglądu przypomina on grejpfruta lecz jest znacznie większy, kolorystykę ma podobna- tzn. są zarówno odmiany żółtawozielone jak i różowawe. Skórka jest dość gruba a środek ma wyraźnie podzielone "segmenty" owocowego miąższu, który podobnie jak skórka może być zarówno żółtawy jak i bardziej różowy (ten lubię najbardziej). W niektórych odmianach pestek jest sporo, ale mi to wcale nie przeszkadza.

Jak smakuje pomelo?
 
 A smak? hm..mieszanina łagodnej pomarańczy i wspomnianego grejpfruta, bez zbędnej goryczki czy nadmiaru kwaskowatości. Początkowo myślałam, że pomelo jest właśnie mieszaniną tych owoców a tu zaskoczenie-wcale tak nie jest, to pomelo jest "rodzicem" grejpfruta, który został uzyskany w wyniku botanicznej mieszanki z słodką pomarańczą.

Czy pomelo jest zdrowe? 
 
Owoc obfituje w antyoksydanty i bioflawonoidy cytrusowe, które słyną z właściwości antynowotworowych i nie tylko. Zawarte w owocach pektyny wspomagają trawienie ale także gospodarkę lipidową. Pomelo pełne jest witamin- głównie C, beta-karoten, wit. B1, B2, B6. Znajdziemy tu także wapń, żelazo, potas, fosfor, magnez, miedź i mangan. Nie są to jakieś duże ilości ale sama zawartość bioflawonoidów powinna nas zachęcać do jedzenia tego owocu.

 Najzdrowszy jest świeży, surowy owoc, najlepiej zjadany z osłonkami (błonkami) i w miarę możliwości z miąższem spod skórki- tam ukryte jest mnóstwo substancji bioaktywnych i enzymów. Kupując owoc warto zwrócić uwagę na jego wagę i jędrność- im cięższy tym lepiej- jest w nim potencjalnie więcej soku i oznacza to zarazem, że transport był sprawnie przeprowadzony. Choć generalnie wolę owoce i warzywa z naszej strefy klimatycznej, pomelo oprzeć się nie mogę.

Cytryna jako źródło bioflawonoidów

No właśnie. Na myśl o zjedzeniu cytryny, niejednemu robi się kwaśno. Zdrowie jednak ma rożne smaki- nie tylko słodkie. Może warto przyjrzeć się cytrynie?

To chyba najpopularniejsze owoce cytrusowe, kojarzą się z herbatą na przeziębienie i ogromnymi pokładami witaminy C- choć wiadomo, że tak nie jest. Owszem, witamina C jest obecna w tych owocach, ale nie w takich ilościach. Co więc znajdziemy w tych owocach?

Cytryna zawiera witaminę C, która jest cennym przeciwutleniaczem oraz witaminy P, PP, B1 oraz D.
W soku owocowym znajdują się składniki mineralne takie jak magnez, potas, wapń oraz w niewielkiej ilości sód, żelazo, siarka i fosfor. Cennym składnikiem są fitoncydy, które niszczą drobnoustroje.

 Kwaśny smak w głównej mierze nadaje zawarty w owocach kwas cytrynowy,nie oznacza to, że nie ma w składzie cukrów. Owoce cytryny (podobnie jak inne owoce cytrusowe) zawierają bioflawonoidy- hesperydynę i eriodiktiol, oraz pektyny.

W lecznictwie i dietetyce cytryny są polecane przy arteriosklerozie, awitaminozie, gośćcu i innych schorzeniach. Flawonoidy oraz witamina C to przeciwutleniacze, zawdzięczamy im ochronę serca i naczyń krwionośnych, gdyż zapobiegają szkodliwym działaniom wolnych rodników.

Na koniec trochę o herbacie z cytryną:

Plasterki ze skórką niekoniecznie są zdrowe- cytryny kupowane w supermarketach są pryskane związkami chemicznymi i nawet szorowanie nie pomoże. A szkoda- bo w skórce zawarte są olejki aromatyczne, nadające ten orzeźwiający smak i aromat, tuż pod skórką są także wspomniane bioflawonoidy.

Po drugie- krojąc i obierając owoc, róbmy to nożykiem plastikowym, tylko w ostateczności nożykiem nierdzewnym- dlaczego? zawarta w cytrynie witamina C jest bardzo wrażliwa, na zetknięcie się z żelazem reaguje zniszczeniem.

No i po trzecie- nie dawajmy cytryny do wrzącej herbaty- zawarte w cytrynie witaminy ( nie tylko C) nie lubią wysokich temperatur- jeśli chcemy by nasz herbata byłą nie tylko kwaskowata ale i zdrowa, dodawajmy cytrynę do przestygniętej herbaty, tuż przed jej wypiciem.