Czosnek w diecie

Czosnek ma swoich ogromnych miłośników jak i wrogów- ze względu na swój zapach i smak.
Ale jeśli chodzi o walory zdrowotne, niewielu może się poszczycić taką naturalną mocą. Czosnek ma po prostu power!

Czosnek (Allium)-  do tej rodziny roślin należy kilkaset gatunków ( w tym mnóstwo zdziczałych kuzynów), najbardziej znany i najczęściej używany jest czosnek pospolity (Allium sativum), który "służy" człowiekowi już kilka tysięcy lat. Jest warzywem, przyprawą i rośliną leczniczą zarazem. Dla nas najbardziej interesuje podziemna cebula, zwana zwyczajowo główką, która składa się z tzw. ząbków.

Rozgryzamy ząbek czosnku- czyli no nieco o składzie

Świeży czosnek oprócz wody, zawiera węglowodany (w tym inulinę), białka ( w tym aminokwas cysteina), witaminy :  C, B1, B2, B6, PP oraz składniki mineralne- potas, fosfor, wapń, żelazo, magnez, selen, mangan, cynk czy siarkę. Brzmi raczej standardowo, więc wgryzamy się głębiej.
Ząbki czosnku obfitują w olejki lotne (ach ten zapach) które zawierają między innymi : allinę oraz enzymy, głównie allinazę- po roztarciu czosnku, enzymy te zamienia allinę w  allicynę (która to jest bakteriobójcza) oraz kwas pirogronowy i inne produkty rozpadu alliny .Tym oto sposobem poznaliśmy sekret zdrowotnej mocy czosnkowych grzanek i innych czosnkowych przysmaków ;).
Rzecz jasna olejek zawiera inne substancje czynne : fitosterole, saponiny sterydowe, salicynę, amoniak, ajoeny, fitoncydy i inne.
Za "cudowny" zapach odpowiadają związki siarki : dwu i trójsiarczki alkilowe i metylowe i inne produkty rozpadu alliny.
Czosnek świeży, suszony, czy też wyciągi z czosnku różnią się od siebie zarówno składem chemicznym jak i działaniem prozdrowotnym.

Jak działa czosnek?

    Czosnek wpływa na wydzielenie soku żołądkowego, działa przeciwskórczowo i żółciopędnie, reguluje florę bakteryjną. Działa korzystnie na drogi oddechowe i stany zapalne jamy ustnej. Wykazuje działanie antybakteryjne, przeciwrobacze, przeciwgrzybicze. Działa na niektóre paciorkowce i gronkowce. Świeży czosnek hamuje rozwój wirusa grypy.
 Czosnkowi przypisuje się właściwości przeciwmiażdżycowe, regulujące poziom cholesterolu i ciśnienia krwi- przy czym nad tymi ostatnimi właściwościami ciągle trwają badania.
Dowiedziono , że czosnek wpływa immunostymulująco- czyli poprawia działanie naszego systemu odpornościowego oraz ma zastosowanie w profilaktyce antynowotworowej.
Związki zawarte w czosnku działają w różny sposób, przykładowo :
ajoeny- działanie przeciwzakrzepowe, allicyna- działa bakteriobójczo a siarczki- to naturalny antybiotyk.

Czosnek nie dla każdego
Stany zapalne nerek, jelit czy żołądka są zazwyczaj przeciwskazaniem do stosowania czosnku. U niektórych osób nadmierne dawki czosnku mogą niekorzystnie wpłynąć na wątrobę i nerki, w skrajnych przypadkach uszkadzając je. U karmiących mam, posmak i niektóre związki czosnku przenikają do mleka, zaleca się więc umiar w tym przypadku.

Kulinarne zastosowanie czosnku

W kuchni czosnek lubi towarzystwo ziół, nadaje się do wielu potraw, nie tylko mięsnych. Stosuje się go zarówno w formie świeżej jak i suszonej czy jako składnik mieszanek przyprawowych.
Gotowany, duszony czy pieczony traci częściowo charakterystyczny zapach, przez co łatwiej go przemycić w diecie. Trzeba pamiętać, że poddanie obróbce cieplnej czosnku, obniża jego aktywność antyoksydacyjną. 
Charakterystyczny zapach i posmak czosnku w ustach, można nieco zlikwidować żując po posiłku zieloną pietruszkę, która zawiera neutralizujący zapach chlorofil. Niestety jadając sporo czosnku, trzeba liczyć się ze zmienionym zapachem potu.
Dla osób które nie lubią czosnku można polecić kapsułki z olejkiem lotnym,  oczywiście są różnego rodzaju preparaty ale nie wszystkie wykazują odpowiednie działanie zdrowotne.
Na rynku dostępny jest czosnek pochodzący z różnych upraw. O tym jak odróżnić czosnek i czym się kierować przy jego zakupie, doskonale pisze na swoim blogu Klaudyna Hebda- ciekawskich odsyłam TUTAJ. Swoją drogą jest to blog godny polecania.

Lubicie czosnek ? :)

Goodbye wirusy!

Sezon grypowy w pełni. Dziś zaprowadzając córeczkę do przedszkola zdziwiłam się kiepską frekwencją. No cóż, czas nie tylko na działania profilaktyczne ale także na dietetyczny atak na wstrętne wirusy. Nic do stracenia- a za to wiele można zyskać.
Zdrowa dieta, odpowiednio skomponowana może przyczynić się w znacznym stopniu do walki z wirusami, także grypy. Jaką bronią dysponujemy?

 Czynniki przeciwwirusowe są obecne w wielu produktach żywnościowych. Ich działanie polega w głównej mierze na stymulowaniu układu odpornościowego, a co za tym idzie, aktywowanie tych jego "elementów", które działają hamująco na namnażanie się wirusów.
Możemy wymienić co najmniej kilka składników pokarmowych, dzięki którym zatrzymanie inwazji wirusów jest możliwe:

związki siarki- skuteczna broń w walce z mikrobami. Triumfatorem jest tutaj czosnek ale także por i szczypiorek

polifenole:
  - kwercetyna - jest to flawonoid  działający zarówno na wirusy jak i na bakterie.   Znajdziemy ją w cebuli, jarmużu i jabłkach.
   - katechina- zawarta w herbacie utrudnia wirusom grypy dostanie się do komórek
   - kwasy fenolowe hamują rozwój wirusów. Znajdziemy je w owocach jagodowych (żurawiny, maliny) , jarmużu, białej kapuście, rzodkiewce i pełnym pszenicznym ziarnie.

glukozynolaty- hamują rozwój wielu mikrobów, także wirusów - w wyniku rozszczepu glukozynolatów na m.in. olejki gorczycowe. Olejki gorczycowe zawarte są w chrzanie, rzodkiewce czy nasturcji.

glutanion- wpływa na rozmnażanie limfocytów niszczących wirusy. Znajduje się w brokułach, pomarańczach awokado.

bakterie kwasu mlekowego- zawarte w naturalnym jogurcie

lentinan- jest substancją bioaktywną bardzo stymulującą układ odpornościowy, sprawiając ,że pracuje on na najwyższych obrotach. Znajduje się w grzybach shitake

Działanie antywirusowe przypisuje się wielu ziołom. Wśród nich wymienić można jeżówkę purpurową (Echinacea), nagietek lekarski czy dziurawiec. Literatura podaje, że działanie antywirusowe wykazujątakże olejek cedrowy i melisowy.

Niektóre przyprawy działają wirusobójczo- choćby kurkuma i chili.
Siły obronne ogranizmu wzmacniaja także witaminy- A, C, D i E, oraz cynk selen. Pamiętajmy, że nadmiar cukru i tłuszczu obniża naszą odporność!

Żurawina mnie przy zdrowiu trzyma :)

 Owoce żurawiny już na stałe zagościły w naszym domowym menu. Słodka, zdrowa przekąska, którą chętnie wcinają dzieciaki i reszta rodziny. Suszone owoce dostępne w zwykłych sklepach, zazwyczaj oprócz samych owoców zawierają cukier (czasem niestety w zbyt dużych ilościach) oraz olej- to akurat jest trik mający zapobiegać sklejaniu się owoców i ich nadmiernemu wysuszeniu.

Oczywiście można dostać owoce bez dodatku oleju i cukru, są bardziej kwaśne ale mi to akurat odpowiada.
O tym, że żurawina w szczególny sposób zapobiega infekcjom bakteryjnym układu moczowego, wiadomo już od dawna, odkryto wówczas zawarte w owocach proantocyjanidyny.

Dowiedziono, że zapobiega nawet "przywieraniu" bakterii E. coli- badania te przeprowadzono już w 1984 roku (badania prof. A Soboty- z Uniwersytetu Stanowego Ohio)- jednak dziś ciągle mam wrażenie, że zapomina się o tym fenomenie żurawiny. Wykazano, że substancje zawarte w owocach żurawiny działają antybakteryjnie na szczepy bakterii, które są oporne na działanie antybiotyków.
Istotne jest jednak to, że samo picie soku z żurawin nie leczy zapalenia pęcherza- działa raczej ochronnie i skutecznie zapobiega nawrotom infekcji. Dla mnie to wystarczająca wiadomość, by zajadać się żurawiną, tak często jak mam tylko na to ochotę.

 Rzecz jasna, że surowe owoce- świeży sok maja inny skład biochemiczny niż suszone owoce. Obie formy zawierają wiele cennych składników, takich jak błonnik, garstkę witamin -B, C, E, całkiem sporo różnych minerałów- choć oczywiście nie w oszałamiających ilościach- ale znajdziemy tu oprócz podstawowych makroelementów także cynk, selen, mangan, jod czy miedź. Owoce obfitują w kwasy organiczne (chinowy, benzoesowy, cytrynowy i ursolowy), cukry, uznawane są także jako te, które zawierają czynniki antywirusowe i antybakteryjne.

Proces suszenia owoców nie powoduje większych strat, jednak należy pamiętać, że zawartość witamin, minerałów i innych substancji czynnych zależy także od gatunku, stopnia dojrzałości i samego sposobu suszenia owoców. W moim miasteczku można dostać nasz rodzimy gatunek- świeżą surową żurawinę błotną , jednak jej amerykańska kuzynka- wielkoowocowa, nawet suszona, ma podobne właściwości.

może kogoś zainteresują produkty oparte na żurawinie :