Szarłat czyli amarantus- niezwykłe zboże

To jedna z najstarszych uprawnych roślin świata. Cechuje ją wysoka wartość odżywcza i zdrowotna, wynikająca z korzystnego składu związków chemicznych jakie są zarówno w liściach jak i nasionach.
Na uwagę zasługuje białko znajdujące się w nasionach, które jest cenniejsze niż to, zawarte w mleku. Zawiera takie aminokwasy egzogenne jak lizyna (zawartość tego aminokwasu jest nawet trzykrotnie większa niż w pszenicy czy ryżu) także aminokwasy siarkowe: cysteina, metionina oraz cystyna.
Mąka z amarantusa ma więcej białka niż zboża uprawiane w Polsce.

Nasiona szarłatu zawierają bardzo cenny składnik- nienasycone kwasy tłuszczowe, dobroczynnie wpływające na układ krwionośny i serce, obniżające ryzyko zachorowania na miażdżycę. Wśród tych kwasów najwięcej jest linolowego i oleinowego.

Rzadkim składnikiem nasion jest skwalen, dowiedziono, że wpływa na opóźnienie procesów starzenia się organizmu. Szarłat obfituje również w włókno, jego zawartość związana jest z obniżeniem ryzyka zachorowania na nowotwory. Liście również są jadalne, ich smak po ugotowaniu przypomina w smaku szpinak. Bogate są w żelazo, beta-karoten oraz witaminę C.

 Na rynku dostępne są takie przetwory z amarantusa jak maka, płatki, popping, olej. Z pewnością można wykorzystać to wszystko do wzbogacenia codziennej diety- by byłą ona zdrowa i smaczna.

Produkty z amarantusa można kupić : TUTAJ

Burak ćwikłowy- nie tylko na barszczyk

Burak ćwikłowy zdaje się być raczej niedocenionym warzywem. Kojarzymy go raczej z barszczem i kupujemy tylko w tym celu.
Mało kto, zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo jest on zdrowy. Jadalne są nie tylko korzenie ale także, a może przede wszystkim liście, które są zdrowsze od korzenia.

W korzeniu buraka znajduje się do 10 % cukrów. W buraku obecne są czerwone betacyjany, żółte betaksantyny, fioletowo- czerwona betanina.
Uważa się, że wszystkie te barwniki mają zdolność zwalczania czynników kancerogennych.W niektórych odmianach znajduje się aż 170 mg betaniny na 100 ml soku.

 Obecne są również kwasy organiczne, takie jak: jabłkowy, cytrynowy, winny i szczawiowy.
Burak ćwikłowy jest warzywem niskokalorycznym (45 kalorii w 100 gramach), ceniony ze względu na odkwaszanie organizmu, ze względu na zawartość wapnia i potasu. Poza tymi minerałami zawiera także sole żelaza, manganu, kobaltu a także witaminy z grupy B.

Ze względu na zawartość żelaza, burak polecany jest osobom zagrożonym niedokrwistością. Sok z utartego buraka, wypity w codziennej diecie, wydala z organizmu kwas moczowy, działa też wykrztuśnie oraz łagodząco na stany zapalne gardła. Syrop z buraka jest świetny na przeziębienia, szczególnie dla dzieci.

       Najzdrowszy jest burak spożywany na surowo, zarówno korzeń jak i liście. Działanie odkwaszające na organizm jest wtedy najmocniejsze. To kolejny dowód na to, niektóre surowe warzywa górują nad przetworzonymi.

Potrawy z wykorzystaniem buraka są zalecane w chorobach nerek i wątroby, stosuje się je również u osób otyłych i mających problemy z przemianą materii.

Godny polecenia jest tzw. dzień buraczany- wówczas przez cały dzień, spożywa się tylko buraki- taka kuracja oczyszcza organizm. Kwas burakowy ( do picia lub jako podstawa barszczu) można łatwo przygotować samemu. Wystarczy 1 kg średnich buraków umyć, pokroić w plasterki, ułożyć w kamiennym garnku i zalać wodą- około 2 litry letniej, przegotowanej wody. Szczelnie przykryty garnek odkładamy w ciepłe i ciemne miejsce, po 4 dniach barszcz jest gotowy.

Pamiętajmy, że burak kumuluje azotany, które mogą przemienić się w toksyczne azotyny- takie reakcje zaobserwowano po przemarznięciu korzeni, ważne jest więc prawidłowe przechowywanie buraków.

 Jeśli ktoś ma ochotę na sok z buraka, a nie ma czasu go robić,  można kupić go tutaj:

link

Poczciwe ziemniaki

Ziemniak to bodajże jedyna roślina, która przez dłuższy czas, może być naszym jedynym pożywieniem. Nie spożywamy go na surowo, ponieważ zawiera ciężkostrawną skrobię, która po ugotowaniu zamienia się w klej skrobiowy- łatwostrawny i pożywny.

 Ziemniaki są lekkostrawne, niskokaloryczne i prawie w ogóle nie zawierają tłuszczu. Mitem jest to, że tuczą! No chyba, że odsmażamy je na tłuszczu lub obficie polewamy masłem.

 Bulwy są bogate w potas oraz magnez.Niezwykle cennym składnikiem jest białko- jest ono najlepszego gatunku. Ziemniaki działają przeciwwrzodowo, moczopędnie, przeciwskurczowo, korzystnie wpływają na pracę jelit.
Ziemniaki bogate są w witaminę C, dzięki temu są uznawane w profilaktyce antynowotworowej.

Jak przygotować ziemniaki?Najcenniejsze są ziemniaki gotowane bądź pieczone w mundurkach. Jeśli je obieramy- przygotujmy je na parze. Odwar z gotowania ma wiele cennych składników, warto wykorzystać go na sosy.
Ziemniaki podczas smażenia i tarcia ( np. na placki) tracą wiele cennych wartości. Gdy zalewamy je wodą na długo przed ich ugotowaniem- do wody przenika witamina c, witaminy z grupy B i inne biopierwiastki. Najlepiej gotować je wrzucając do wrzątku. Para ulatniająca się podczas gotowania ziemniaków ma korzystne działanie na drogi oddechowe.

Warzywa i owoce- zawartość magnezu

Magnez
jest niezwykle istotnym mikroelementem.

Wchodzi w skład enzymów, które biorą udział w detoksykacji organizmu oraz w procesach oddychania komórkowego. Aktywizuje niemal 300 enzymów, bierze udział w syntezie białka, jest niezbędny do procesu prawidłowej mineralizacji kośćca. Zapobiega chorobom takim jak miażdżyca.

Gdy w diecie brakuje magnezu, układ nerwowy nie funkcjonuje prawidłowo, serce nie pracuje tak jak trzeba, pojawiają się zaburzenia rytmu, kołatania, kłucia. Zdarzają się drgania powieki. Osoby u których brakuje magnezu, są nadpobudliwe, drażliwe, maja kłopoty z koncentracją.
Niedobory magnezu wiążą się częstokroć z niedoborami potasu.

Przyczyną niskiej wartości magnezu w organizmie jest nieprawidłowa dieta, upośledzenie wchłaniania magnezu (np. przy stanach zapalnych jelit, zespole jelita drażliwego), stany depresyjne, stresowe okres karmienia piersią i inne.

Dieta bogata w magnez ma działanie profilaktyczne. 
Przy dużej zawartości fitynianów (strączkowe, pełnoziarniste) w diecie zaburzone jest wchłanianie magnezu. Fityniany można zobojętnić zakwaszając produkt, np. do namaczanej fasoli dodać sok z cytryny.
 Pieczywo na naturalnym zakwasie nie powinno mieć zbyt dużej ilości fitynianów bo przechodzi przez proces fermentacji. Potrawy zbyt tłuste, także obniżają wchłanianie magnezu z pokarmu.
Na poprawę wchłaniania magnezu w diecie ma wpływ połączenie produktów zawierających magnez z białkiem , laktozą

Produkty bogate w magnez:
(w nawiasach podano przybliżoną wartość w 100 gramach produktu mierzoną w miligramach)
Trzeba pamiętać, że zawartość magnezu w produktach jest zmienna i zależy od dojrzałości produktu, odmiany, sposobu przygotowania itp.
W dzisiejszych czasach wartości magnezu w produktach są niższe niż kiedyś, wynika to z wszechobecnej chemii, zubożenia gleby w biopierwiastki, sposobu uprawy itp. Mamy też zwiększone zapotrzebowanie na magnez gdyż żyjemy w stresie.

Spośród warzyw najwięcej magnezu ma (wartość przybliżona)
     
fasola (170-200)przy czym gotowana ma zawsze niższe wartości magnezu
groch (129),
szpinak (53),
kukurydza (47),
groszek,
czosnek (35)
pietruszka (30-40)
pietruszka suszona (350-400),
bób (30-40),
fasola strączkowa,
brukselka (20),
burak (25)
ziemniak (20)

zioła:
szczypiorek (44)
rzeżucha (40)
mniszek -liście (36)

Wśród owoców sporo magnezu ma

dzika róża (100-120 mg),
suszone figi (70)
daktyle (50-65),
morela suszona (50)
rodzynki (45)
mandarynki, banany, jeżyny, melony,
porzeczki czarne, ananasy, grejpfruty,
porzeczki białe i czerwone,
pomarańcze, agrest.

Nasiona, kasze
pestki dyni (500-550)
kasza gryczana (200)
kasza jęczmienna (150-200)
migdały (170-250)
słonecznik (320-400)
orzechy włoskie (130)

inne
chleb pełnoziarnisty (90)
tofu (103)
otręby (490)
zarodki
pyłek kwiatowy
kakao

Kilka słów o suplementacji.
Możemy zażywać ogromne ilości magnezu w tabletkach a skutek ich zażywania będzie nikły.
Tak na prawdę największe znaczenie ma forma chemiczna magnezu- tlenki, fosforany czy węglany magnezu nie gwarantują , że przyswoimy magnez zawarty w preparacie. Uważa się, że lepszą przyswajalność ma asparaginian, askorbinian, glukonia czy postać chelatowana magnezu.
Preparaty magnezu powinno się konsultować przy jednoczesnych spożywaniem antybiotyków i nie nadużywać  ich zwłaszcza jeżeli mamy nadkwasotę żołądka.

Suplementy magnezu warte uwagi:
chlorek magnezu - można kupić : TUTAJ
jabłczan magnezu- można kupić TUTAJ

Orzechy laskowe

Orzechy laskowe są pełne skarbów - jakich?

Aby całkowicie pokryć zapotrzebowanie na energię, wystarczy jeść pół kilograma tych orzechów.

Są one wysokokaloryczne - w 100 gramach znajdziemy około 695 kcal. Tłuszcz w orzechach to w głównej mierze nienasycone kwasy tłuszczowe; udział kwasów jednonienasyconych w orzechach laskowych jest najwyższy w porównaniu do innych orzechów, jest to przede wszystkim kwas oleinowy. Właśnie tak korzystny skład kwasów tłuszczowych, z niską zawartością kwasów  nasyconych - sprawia, że orzechy te są zalecane w profilaktyce chorób m.in w miażdżycy, zaburzeniach przemiany tłuszczy.

Orzech laskowy charakteryzuje się dużą zawartością białka. By uzyskać komplet aminokwasów wystarczy do posiłku dodać niewiele mięsa.

        Zawartość witamin z grupy B, przede wszystkim B1,B6 ,B5 orzechy zawierają też witaminę PP, E, niewiele C. Dzięki takiemu składowi orzechy polecane są osobom cierpiącym na nadpobudliwość nerwową, osłabienie i bezsenność. Witamina E to witamina "młodości" i zarazem silny przeciwutleniacz,  nie powinno jej zabraknąć w naszej diecie a w orzechach laskowych znajdziemy jej na prawdę sporo.
  
 W orzechach znajdziemy też sole mineralne - fosfor, wapń, magnez, potas (całkiem sporo!) żelazo oraz stosunkowo sporo, manganu, miedzi, selenu i cynku.

Osoby z niedoborem magnezu powinny często sięgać po te orzechy. Ze względu na zawartość związków fosforowych orzechy laskowe polecane są osobom przemęczonym, osłabionym oraz niskociśnieniowcom.

       Zawartość żelaza przyczynia się do polepszenia parametrów krwi, pomaga w leczeniu niedokrwistości.
Orzechy korzystnie wpływają na skórę.

Olej uzyskany z orzechów laskowych zawiera znaczne ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy E oraz F. To doskonała broń w walce z miażdżycą i rakiem. Jest także stosowany w kosmetyce.

Duże właściwości odżywcze ma mleczko orzechowe-orzechy rozciera się z niewielką ilością wody, następnie cedzi się, można dodać miód. Taki nektar to samo zdrowie.

Orzechy laskowe można kupić :TUTAJ