Trele morele :) czyli o zdrowych owocach

Owoc , który zawiera ogromne ilości prowitaminy A to morela. Pod tym względem jest niepokonana. Jest więc to doskonałe remedium na braki tej witaminy. Może on się objawiać między innymi tzw."kurzą ślepotą"- czyli słabym widzeniu i zmierzchu; schorzeniami skóry i śluzówki.
Morele są doskonałe dla rekonwalescentów, poprawiają apetyt, usprawniają wątrobę i pomagają przy dolegliwościach menstruacyjnych.
Zdrowe są surowe morele, jednak te suszone, jako, że cały czas są dostępne, również warte są uwagi, tym bardziej, że zawartość niektórych składników w suszonych owocach jest wyższa niż w surowych.
Suszone morele są bardzo kaloryczne, zawierają więcej potasu i żelaza niż świeże owoce. Głównymi składnikami odżywczymi moreli są także wapń, fosfor, witaminy z grupy B, niacyna, witamina C. Takie suszone owoce z pewnością mogą w najlepszy sposób zastąpić niezdrowe słodycze. Kupne suszone morele są często siarkowane(konserwowane), w takim wypadku, należy na noc zalać je wrzątkiem, można też kupić morele ekologiczne- suszone bez dodatku konserwantów- są oczywiście zdrowsze i droższe.

Jarmuż- król kapustnych

Wystarczy przyjrzeć się tabelom, które pokazują zawartość poszczególnych składników odżywczych, by stwierdzić, że jarmuż jest niezwykły.
No cóż, smak ma specyficzny, ale zalecam spożywać przemrożone liście, maja wówczas łagodniejszy smak.
Dlaczego jarmuż jest tak zdrowy? Spośród wszystkich kapustnych, zawiera najwięcej sodu, potasu ( aż 490 mg w 100 gramach!), wapnia (210 mg, dla przykładu brokuł ma tylko 103), fosforu, żelaza, chloru i miedzi. Magnezu więcej ma tylko kalarepa, siarki tez ma sporo, więcej ma tylko brokuł.
Pod względem zawartości witamin to rekordzista, jeśli weźmiemy pod uwagę ilość witaminy E, PP, B2, B6. Podobnie jak jego kuzynka kapusta chińska, zawiera bardzo dużo prowitaminy A (6830 j.m. na 100 gram).
Ze względu na sporą ilość chlorofilu, jest to roślina warta uwagi, choć niestety zapomniana.Podobnie jak brokuł, jarmuż zawiera sulforafan- substancja czynna chroniąca przed rakiem.
Regularne zjadanie tego zielonego "mistrza" wspomaga odporność, oczyszcza, stymuluje produkcję czerwonych krwinek. Dieta surowa- sałatkowa, z pewnością powinna zawierać te zielone warzywo.

Wiśnia

Wiśnia jest roślina mającą swoich przodków w dalekiej Azji. Obecne gatunki to uszlachetnione formy, jednak nawet te dzikie, mają wiele cennych właściwości.
Cenne są nie tylko owoce, ale także szypułki i liście, które wykorzystuje się w ziołolecznictwie.
W owocach wiśni znaleźć można kwasy organiczne takie jak bursztynowy, cytrynowy, jabłkowy i salicylowy.Jeśli chodzi o witaminy, to znaleźć tu można nieco witaminy C, prowitaminę A, witaminy z grupy B. To bardzo soczyste owoce ( mają ponad 80 % wody), owocach jest około 8% cukrów, ale także pektyny, cenne barwniki antocyjanowe, garbniki. O wartości owoców świadczy spora ilość mikroelementów takich jak potas, wapń, fosfor i żelazo.
Wiśnie oczyszczają organizm z zbędnych produktów przemiany materii- z tego względu są cenione w diecie odchudzającej i nie tylko.Poprawiają pracę wątroby, są również zalecane przy anemii.Najzdrowsze są surowe owoce- jednak ze względu na pewny cierpko-kwaśny smak ( nie u wszystkich gatunków oczywiście) są wykorzystywane do wyrobu soków, syropów, dżemów. Są doskonałym dodatkiem do deserów, ciast.

Antynowotworowe warzywa i owoce

O tym, że warto co dzień jeść warzywa i owoce wiadomo już od dawna. Z każdym jednak dniem, dowiadujemy się, co raz to nowych informacji z dziedziny medycyny i dietetyki, mówiące o działaniu przeciwnowotworowym, substancji w nich zawartych. Przyjrzyjmy się więc, co takiego zawierają owoce i warzywa, co ma tak istotne znaczenie w profilaktyce antyrakowej.
Największymi sprzymierzeńcami w walce z rakiem są antyoksydanty. Są to nieenzymatyczne związki, które dosłownie wymiatają z organizmu wolne rodniki, unieszkodliwiając je. Ich ochrona organizmu,polega także na tym, że antyoksydanty blokują łańcuchowe reakcje autooksydacji. Wśród antyoksydantów wymienić możemy witaminy A, E oraz C. Prowitamina A, czyli beta i alfa karoten oraz luteina i likopen są głównymi antyoksydantami. Znajdziemy je w pomarańczowych, żółtych owocach i warzywach, takich jak: morele, brzoskwinie, pomarańcze, marchew, pomidory, papryka, dynia a także w ciemnozielonych warzywach liściastych : brukselka, szpinak, natka pietruszki, jarmuż czy też brokuły. Źródłem witaminy C są natomiast owoce cytrusowe, czarna porzeczka, truskawki, brokuły, kapusta, melony, pomidory. Bogate w witaminę E są szparagi, sałata, orzechy a także oleje roślinne.
Kolejna grupa antyoksydantów to flawonoidy- między innymi kwercetyna oraz kempferol- znajdziemy je w owocach jagodowych, pomidorach, cebuli czy też rzodkiewce i chrzanie. W owocach cytrusowych i warzywach są także inne związki- kumaryny, zaliczane do antyoksydantów.
Na uwagę zasługuje błonnik który usuwa toksyczne metale ciężkie i czynniki rakotwórcze, obniża poziom cholesterolu, poprawia perystaltykę jelit. Występuje on praktycznie we wszystkich warzywach i owocach, duża jego ilość w suszonych owocach, natomiast w świeżych, jest go sporo w jabłkach, czarnych porzeczkach, aronii, warzywach strączkowych.
Kolejne antyrakowe związki to ditioltiony-zawarte w warzywach kapustnych- ich zadanie to detoksykacja kancerogenów. W kapuście znajdziemy też indolilometyl- który wpływa na metabolizm estrogenów, zapobiegając tym samym rakowi piersi i macicy. To nie koniec, w kapustnych są także izotiocyjaniny, aktywujące enzymy tkankowe, mające działanie antykancerogenne.
W cebuli i czosnku mamy związki allilowe- siarczek dialilu i trisiarczek allilometylu, które zapobiegają przemianom azotanów w szkodliwe azotyny, przeciwdziałają powstawaniu nitrozoamin (trujące związki chemiczne) oraz biorą udział w detoksykacji kancerogenów.
Istotne w diecie antynowotworowej są warzywa strączkowe, z soją na czele. Zawierają bowiem izoflawony takie jak genisteina, które wpływają na metabolizm estrogenów- zapobiegają dzięki temu powstawaniu raka macicy i piersi. Dodatkowo niszczą komórki nowotworowe. W strączkowych znajdziemy także heksafosforan inozytolu, który obniża ilość wolnych rodników a także związki takie jak saponiny, które wiążą kwasy żółciowe i cholesterol. Warzywa strączkowe, ale także inne takie jak kukurydza, szpinak, brokuły, ogórki, brukselka czy rzodkiewka, zawierają inhibitory proteaz, które zapobiegają powstawaniu komórek nowotworowych.
Mówiąc o diecie antynowotworowej należy wspomnieć jeszcze o kwasie foliowym- ten związek, zawarty głównie w warzywach zielonych, szparagach, brokułach, fasoli, burakach i grochu- zapobiega uszkodzeniom chromosomów. Wymienić można jeszcze d-limonen, zawarty w pomarańczach, gdyż aktywuje on enzymy tkankowe niszczące kancerogeny.
Jak widać, zwiększone spożycie warzyw i owoców to inwestycja we własne zdrowie. Profilaktyka antynowotworowa oparta na diecie bogatej w wymienione produkty, to z pewnością trafna decyzja.

Szarłat czyli amarantus- niezwykłe zboże

To jedna z najstarszych uprawnych roślin świata. Cechuje ją wysoka wartość odżywcza i zdrowotna, wynikająca z korzystnego składu związków chemicznych jakie są zarówno w liściach jak i nasionach. Na uwagę zasługuje białko znajdujące się w nasionach, które jest cenniejsze niż to, zawarte w mleku. Zawiera takie aminokwasy egzogenne jak lizyna (zawartość tego aminokwasu jest nawet trzykrotnie większa niż w pszenicy czy ryżu) także aminokwasy siarkowe: cysteina, metionina oraz cystyna. Mąka z amarantusa ma więcej białka niż zboża uprawiane w Polsce.
Nasiona szarłatu zawierają bardzo cenny składnik- nienasycone kwasy tłuszczowe, dobroczynnie wpływające na układ krwionośny i serce, obniżające ryzyko zachorowania na miażdżycę. Wśród tych kwasów najwięcej jest linolowego i oleinowego. Rzadkim składnikiem nasion jest skwalen, dowiedziono, że wpływa na opóźnienie procesów starzenia się organizmu. Szarłat obfituje również w włókno, jego zawartość związana jest z obniżeniem ryzyka zachorowania na nowotwory. Liście również są jadalne, ich smak po ugotowaniu przypomina w smaku szpinak. Bogate są w żelazo, beta-karoten oraz witaminę C. Na rynku dostępne są takie przetwory z amarantusa jak maka, płatki, popping, olej. Z pewnością można wykorzystać to wszystko do wzbogacenia codziennej diety- by byłą ona zdrowa i smaczna.

Burak ćwikłowy- nie tylko na barszczyk

Burak ćwikłowy zdaje się być raczej niedocenionym warzywem. Kojarzymy go raczej z barszczem i kupujemy tylko w tym celu. Mało kto, zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo jest on zdrowy. Jadalne są nie tylko korzenie ale także, a może przede wszystkim liście, które są zdrowsze od korzenia. W korzeniu buraka znajduje się do 10 % cukrów. W buraku obecne są czerwone betacyjany, żółte betaksantyny, fioletowo- czerwona betanina.Uważa się, że wszystkie te barwniki mają zdolność zwalczania czynników kancerogennych.W niektórych odmianach znajduje się aż 170 mg betaniny na 100 ml soku. Obecne są również kwasy organiczne, takie jak: jabłkowy, cytrynowy, winny i szczawiowy.
Burak ćwikłowy jest warzywem niskokalorycznym (45 kalorii w 100 gramach), ceniony ze względu na odkwaszanie organizmu, ze względu na zawartość wapnia i potasu. Poza tymi minerałami zawiera także sole żelaza, manganu, kobaltu a także witaminy z grupy B. Ze względu na zawartość żelaza, burak polecany jest osobom zagrożonym niedokrwistością. Sok z utartego buraka, wypity w codziennej diecie, wydala z organizmu kwas moczowy, działa też wykrztuśnie oraz łagodząco na stany zapalne gardła. Syrop z buraka jest świetny na przeziębienia, szczególnie dla dzieci.
Najzdrowszy jest burak spożywany na surowo, zarówno korzeń jak i liście. Działanie odkwaszające na organizm jest wtedy najmocniejsze. To kolejny dowód na to, że dieta surowa jest najzdrowsza. Potrawy z wykorzystaniem buraka są zalecane w chorobach nerek i wątroby, stosuje się je również u osób otyłych i mających problemy z przemianą materii. Godny polecenia jest tzw. dzień buraczany- wówczas przez cały dzień, spożywa się tylko buraki- taka kuracja oczyszcza organizm. Kwas burakowy ( do picia lub jako podstawa barszczu) można łatwo przygotować samemu. Wystarczy 1 kg średnich buraków umyć, pokroić w plasterki, ułożyć w kamiennym garnku i zalać wodą- około 2 litry letniej, przegotowanej wody. Szczelnie przykryty garnek odkładamy w ciepłe i ciemne miejsce, po 4 dniach barszcz jest gotowy. Pamiętajmy, że burak kumuluje azotany, które mogą przemienić się w toksyczne azotyny- takie reakcje zaobserwowano po przemarznięciu korzeni, ważne jest więc prawidłowe przechowywanie buraków.

Poczciwe ziemniaki

Ziemniak to bodajże jedyna roślina, która przez dłuższy czas, może być naszym jedynym pożywieniem. Nie spożywamy go na surowo, ponieważ zawiera ciężkostrawną skrobię, która po ugotowaniu zamienia się w klej skrobiowy- łatwostrawny i pożywny. Ziemniaki są lekkostrawne, niskokaloryczne i prawie w ogóle nie zawierają tłuszczu. Mitem jest to, że tuczą! No chyba, że odsmażamy je na tłuszczu lub obficie polewamy masłem. Bulwy są bogate w potas oraz magnez.Niezwykle cennym składnikiem jest białko- jest ono najlepszego gatunku. Ziemniaki działają przeciwwrzodowo, moczopędnie, przeciwskurczowo, korzystnie wpływają na pracę jelit. Ziemniaki bogate są w witaminę C, dzięki temu są uznawane w profilaktyce antynowotworowej.
Jak przygotować ziemniaki?Najcenniejsze są ziemniaki gotowane bądź pieczone w mundurkach. Jeśli je obieramy- przygotujmy je na parze. Odwar z gotowania ma wiele cennych składników, warto wykorzystać go na sosy.Ziemniaki podczas smażenia i tarcia ( np. na placki) tracą wiele cennych wartości. Gdy zalewamy je wodą na długo przed ich ugotowaniem- do wody przenika witamina c, witaminy z grupy B i inne biopierwiastki. Najlepiej gotować je wrzucając do wrzątku. Para ulatniająca się podczas gotowania ziemniaków ma korzystne działanie na drogi oddechowe.